Syri është një organ magjik që na lejon të shohim dhe të pëjetojmës

Syri i njeriut punon si një aparat fotografik. Njëlloj is aparati fotografik, syri proçeson dritën dhe merr fotografi mentale të pamjeve,të cilat zhvillohen më pas në tru. Që të krijojnë shikim, pjesët e syrit duhet të punojnë së bashku si një skuadër. Kornea, pjesa e tejdukshme e syrit, e cila duket si film, është “kryetari”. Kur drita hyn në pupilën e errët te syrit, kornea e përthyen. Drita e refraktuar udhëton drejt lentes prapa pupilës. Lentja ndryshon formë që të rregullojë fokusin, si për objekte të afërta, ahtu edhe të largëta. Ky proçes është i njohur si akomodim.

Lentja projekton dritën nga bota e jashtme ne retinë, si një pamje të përmbysur, retina më pas sillet si filmi në një aparat fotografik dhe kap pamjen. Pamja është dërguar tek truri në formë impulsesh elektrike, të cilat më pas do të zhvillohen.

Anatomia e syrit

View of an iris and pupil	View of tear ducts

Diagram of the eye muscles

View of the left eye muscles

View of the eye muscles

Sklera

Pjesa e bardhë e jashtme e syrit, e cila u jep mbrojtje strukturave të brendshme që janë delikate.

Irisi

Pjesa e ngjyrosur e syrit që ka muskuj shumë të imët, të cilët kontrollojnë madhësinë e bebes së syrit.

Bebja e syrit (pupila)

Pika e vogël e zezë, në qendër të irisit, që kontrollon sasinë e dritës që mbërrin ne retine, duke u zmadhuar në errësirë që të lejojë më shumë dritë dhe duke u zvogëluar në drite që të parandalojë hyrjen e dritë së tepërt.

Lëngu ujor

Një lëng i prodhuar nga masa qerpikore, që qarkullon përgjatë pjesës së parme dhe të pasme të syrit, në mënyrë që të ruajë presionin e syrit, dhe gjithashtu të ushqejë kornean dhe lenten

Makula

Një pjesë e vogël e retinës që fokuson dhe prodhon shikimin e ngjyrave

Trupi ciliar

Përmban një gjendërr që sekreton lëng ujor dhe një muskul që tkurret dhe lëshohet në mënyrë që të kontrolloje kurvaturën e lentes

Disku Optik

Pika ku retina takon nervin optik; referohet shpesh si pika qorre, për shkak të insensitivitetit të saj drejt dritës.

Xheli xhamor

Një xhel i tejdukshëm që mbush syrin dhe i jep atij një formë sferike.

Koroidi

I vendosur midis sklerës dhe retinës, është i ndërtuar prej enësh gjaku, të cilat i japin ushqim syrit.

Zonulat

Struktura fijësore që lidhin lenten me muskulin ciliar dhe ndihmojnë në ndryshimin e kurvaturës së lentes.

Shikim Perfekt

Dështimi i sistemit: Difekte në shikim

Aq afër, Aq larg
MIOPIA

• Personi mund të shikojë qartësisht objektet që janë afër, por objektet që janë larg duken të mjegullta
• Shkaktohet nga një problem refraktiv i korneas ose lentes, ose kokërdhoku i syrit është shumë i gjatë
• Kornea e fokuson imazhin përpara retines, në vend që ta fokusojë në sipërfaqen e retinës.

Larg e më larg
HIPEROPIA

• Personi mund të shikojë me qartësi objektet që janë larg, por objektet që janë afer duken si të mjegullta
• Kornea e fokuson imazhin mbrapa retinës, në vend që ta fokusojë në sipërfaqen e retinës.

ASTIGMATIZMI

• Kornea nuk ka formë të caktuar, dhe përthyen e shpërndan dritën në drejtime të ndryshme; objektet duke të shtrëmbëta dhe të mjegullta.

Katarakt

Formohet kur lentja turbullohet; shpesh rezulton në shikim të mjegulluar, shikim të keq natën, ose sensitivitet drejt dritës.

Edhe pse zakonisht ndodh si rezultat i plakjes, disa njerëz kanë kindur me këtë problem (katarakt kongjenital). Kataraktet gjithashtu mund të shkaktohen nga trauma, medikamente dhe inflamacione të përzgjatura.

Trajtimi mund të përfshijë heqjen dhe zëvendësimin e lentes

Syzet e diellit ndihmojnë në preventimin e katarakteve.

Glaukoma

Rezulton nga prezenca e tepërt e lëngut ujor në sy, që shkakton presionin të rritet dhe të shtypi nervin optik, duke rezultuar në dëmtim nervash dhe humbje të shikimit.

Mosha, historia familiare, miopia, dhe origjina Afrikane e një personi, janë faktorë që përbënjë rrezik të madh për patjem e glaukomës.

Glaukoma zbulohet dhe determinohet në bazë të fakorëve të rrezikut të cituar më sipër, testimit të presionit intraokular, si dhe testimit të sistemit të kullimit ujor, por për arsye të mungesës së shenjave të herëta paralajmëruese dhe humbjes tepër graduale të shikimit, personat mund të mos e kuptojne që po qorrohen.

Detektimi i herët është i rëndësishëm për trajtim të suksesshëm.

Degjenerimi Makular

Vizioni qendror humbet për shkak të deteriorimit të makulës, nje pjesë e retinës ku pjesa më e madhe e dritës fokusohet.

Degjenerimi makular i lidhur me moshën , i cili është i trashëgueshëm, është forma më e zakonshme dhe ka prirje të përparojë në mënyrë të ngadalshme. Kur pacienti humbet vizionin qendror, vizioni periferik mbetet.

Degjenerimi makular mund të zbulohet dhe të diagnostikohet në ekzaminime komprehensive vjetore dhe, duke u varur nga forma, mund edhe të gjetet trajtim.

Syzet e diellit mund te preventojne degjenerimin makular.

Ambilopia

Gjithashtu i njohur si “syri dembel”, ky rast ndodh kur një sy është më i dobët se tjetri. Të dy sytë nuk mund të formojnë një pamje së bashku.

Syri dembel zakonisht fillon ne fëmijëri, dhe mund të korrigjohet në qoftë se zbulohet dhe trajtohet para moshës 5 vjeç

Duke mbuluar syrin e forte, syri i dobet është i detyruar të punojë në mënyrë të rregullt me trurin, duke u bërë kështu më i fortë.

Defiçenca e Vitaminës A (kseropthalamia)

Një sëmundje e syrit e shkaktuar nga një defiçence e vitaminës A. Kseropthalamia është nje grup çrregullimesh që eventualisht mund të sjellin qorrim.

Simptomat përfshijne:

• Pikat e Bilotit: Pika të bardha dhe të shkumëta në pjesën e bardhë të syrit. Ndikojnë shikimin gjatë natës.
• Kseroza konjunktivale: Tharje dhe rrudhim i pjesës së bardhë të syrit, e cila zakonisht është e njmë, e lëmuar dhe e ndritshme.
• Lëndime të Korneas: Plagë që mbulojnë pjesën e tejdukshme të syrit. Shkaktojnë qorrim.
• Shikim i pamundur gjatë natës dhe problem me shikimin në dritë të zbehët.

Trakoma

Një infeksion i syrit që plagos pjesën e sipërme të qepallës dhe që e bën qepallën të kthehet brendazi, gjë qërezulton në dëmtimin e korneas nga qerpikët

Në qoftë se nuk trajtohet në mënyrën e duhur, me naë operacionesh dhe antibiotikësh, ky mund të jetë një qorrim i ngadaltë dhe i dhimbshëm.

Qorrimi nga lumi

Zakonisht i papërmbajtur në shtetet Afrikane, qorrimi nga lumi shkaktohet nga një parazit i shpërndarë nga një mizë e zezë, që shumohet në lumenj dhe depziton larvat e krimbit në personin që kafshon

Shkakton kruajtje të rënda dhe dëmtime të syrit, eventualisht qorrim.

Konjunktiviti (syri rozë)

Një infeksion syri që dëmton konjunktivën, shtresën më të jashtme që mbulon sklerën.

Tre tipe infeksioni:

• Virale: Të shkaktuara nga një infeksion, ftomë ose bajame. Simptomat përfshijnë lëngëzim të syrit dhe sy të kuq
• Alergjike: Të shkaktuara nga një intolerancë kundrejt substancave kimike, si produktet kozmetike dhe ilaçet. Simptomat përfshinjë kruajtje, lotim, dhe qepalla të fryra.
• Bakteriale: Të shkaktuara nga një infeksion bakterial. Simptomat përfshijnë: qepallat ngjiten me njera-tjetrën, fryrje, skuqje të syrit dhe lotim.