ข้อมูลทั่วไป:

ตาขี้เกียจคือภาวะที่ตาข้างหนึ่งมัวและมองเห็นได้ไม่ดีเท่าอีกข้างหนึ่ง ซึ่งอาจมีสาเหตุ เช่น

ตาเข

ความไวในการมองเห็นของตาสองข้างไม่เท่ากัน

สาเหตุที่พบได้ไม่บ่อยคือตาข้างหนึ่งมีอาการสายตาสั้น สายตายาว สายตาเอียง หรือต้อกระจกตั้งแต่กำเนิด

การที่ไม่มีการกระตุ้นสมองจากดวงตาข้างที่อ่อนแอ จะทำให้ดวงตาข้างที่แข็งแรงถูกใช้งานข้างเดียว ตาข้างที่ขี้เกียจจะไม่มีการพัฒนาและอาจตาบอดได้

อาการในทางการแพทย์:

ตาขี้เกียจอาจดูเหมือนตาปกติ แต่มีการใช้งานที่ผิดปกติ

สายตาปกติ	สายตาขี้เกียจ

ผู้ปกครองของเด็กที่มีอาการตาขี้เกียจสามารถสังเกตุอาการเหล่านี้จากเด็กได้

หยีตาบ่อยครั้งหรือปิดตาข้างหนึ่งเพื่อให้มองเห็น

พัฒนาการทางการมองเห็นไม่ดี

ตาอ่อนเพลีย ล้า

ปวดศรีษะ

อาจมีอาการตาขี้เกียจ หาก

ดวงตาไม่เคลื่อนไปด้วยกันหรือหยุดอยู่ที่จุดใดจุดหนึ่ง

เด็กร้องไห้หรือบ่นเมื่อถูกปิดตาข้างหนึ่ง

รูม่านตาขุ่น (ต้อกระจก)

เปลือกตาด้านบนปรือและเกือบปิดดวงตาเกือบทั้งหมด (หนังตาตก)

ทางเลือกในการรักษา:

ในบางกรณีสามารถรักษาให้กลับคืนสู่ภาวะสายตาปกติได้ หากได้รับการวินิจฉัยได้ทันท่วงที ซึ่งส่วนใหญ่คือก่อนที่เด็กจะอายุ 5 ปี การรักษาตั้งแต่ระยะแรกนั้นมีความจำเป็น เนื่องจากภาวะตาขี้เกียจนั้นมีความเกี่ยวเนื่องกับสมอง ไม่ใช่แค่ดวงตาอย่างเดียว การพัฒนาการของสมองนั้นเป็นไปอย่างรวดเร็วในวัยเด็ก ดังนั้นการฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างดวงตาข้างที่อ่อนแอและสมองนั้นจึงทำได้ดีกว่าในวัยนี้

บ่อยครั้ง การรักษาที่สาเหตุของตาขี้เกียจมีความจำเป็นมากกว่าการทำให้ตาข้างที่อ่อนแอนั้นแข็งแรงขึ้น

การรักษาเบื้องต้นนั้น อาจใช้วิธี:

สวมแว่นตาเพื่อปรับระดับสายตาหรือการโฟกัสภาพ

ผ่าตัดกล้ามเนื้อตา

การบริหารดวงตา

การรักษาในภายหลัง อาจใช้วิธี:

ใส่ที่ปิดตาด้านตาที่แข็งแรงเป็นระยะเวลาหลายอาทิตย์หรือหลายเดือน เพื่อบังคับให้ตาด้านที่ขี้เกียจได้ทำงาน รวมทั้งพัฒนาการติดต่อกับสมองด้วย

หยอดตาข้างที่แข็งแรงให้มัวลงชั่วคราวและกระตุ้นจาข้างที่อ่อนแอ

การป้องกัน:

ภาวะตาขี้เกียจสามารถป้องกันได้โดยการตรวจวินิจฉัยและรักษาในระยะแรกเริ่ม หากไม่ได้รับการรักษาตาที่ขี้เกียจจะไม่รับพัฒนาการที่ถูกต้อง ซึ่งอาจทำให้ตาบอดได้ เด็กควรที่จะได้รับการตรวจดวงตาในวัยก่อนเข้าโรงเรียน รวมทั้งการตรวจดวงตาอย่างต่อเนื่องเป็นประจำ